محاصره دریایی و تشدید تحریم‌های بین المللی، ایران را به تلاش جدی برای ایجاد مسیرهای جایگزین ترانزیتی و تکمیل کریدورهای حمل و نقل بین‌المللی وادار کرده است.
کارشناسان به دولت توصیه کرده‌اند که تمام ظرفیت‌های ریلی و جاده ای را برای دسترسی به مرزهای اطراف و مقاومت در برابر بن بست‌های تحریمی فعال کند و در همین قالب دولت مترصد سرمایه گذاری گسترده در  توسعه زیربناهای حمل و نقل جاده ای و ریلی است.
به گزارش خبرنگار اطلاعات، در این چارچوب کریدور جاده‌ای بزرگ آسیا که با عبور از ۱۴ کشور،  ژاپن را به ترکیه و اروپامتصل می‌کند، قرار است از سه مسیر در خاک ایران فعال شود.
هوشنگ بازوند معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت مادرتخصصی ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور در تشریح جزئیات این برنامه در نشست خبری گفت: بنا داریم این کریدور را از سه مرز دوغارون، سرخس و لطف آباد درگز در شرق کشور تحویل بگیریم و از سه مسیر غربی بازرگان، تمرچین و خسروی به ترکیه و عراق تحویل بدهیم. برای این منظور ساخت تونل ۴.۵ کیلومتری درگز سرعت گرفته و در مراحل تکمیلی فرار دارد.
به گفته وی، این شاهراه جدید ترانزیتی که ۵۷۰۰ کیلومتر از آن در خاک ایران قرار گرفته است، مبادله کالا از شرق آسیا به جنوب اروپا را تسهیل می کند.
بازوند با اشاره به تاکید رییس‌جمهوری در خصوص تعیین تکلیف کردن کریدورهای اصلی کشور گفت: رهبر شهید هم بر توسعه کریدورها تاکید داشتند و  در برنامه هفتم هم به این موضوع اشاره شده است. چرا که جنگ آینده جنگ کریدورهاست و توسعه این مسیرها برای اقتصاد کشور از لحاظ سیاسی و اقتصادی قدرت افزایی می‌کند. به همین دلیل بررسی ایجاد و تکمیل این کریدورها در شورای عالی امنیت ملی آغاز شده و برخی هم به تصویب رسیده است.
مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل اظهار داشت: ۷ کریدور آزادراهی شامل ۵ کریدور شمالی- جنوبی و ۲ کریدور شرقی- غربی در دست احداث است که مسیر ۱۵۰۰ کیلومتری چالوس به بندرعباس اصلی‌ترین آنها به شمار می‌رود. علاوه بر این ۱۱ کریدور بزرگراهی (شامل ۶ کریدور شمالی- جنوبی و ۵ کریدور شرقی- غربی) در سایر استان‌ها در دست احداث است که در صورت بهره‌برداری، شبکه بزرگراهی و آزادراهی برای تقویت بنیه ترانزیتی در تمام کشور گسترده می‌شود.
بازوند گفت: هم اکنون ۳۵ هزار کیلومتر بزرگراه، آزادراه و راه‌اصلی در نقاط مختلف کشور برای کمک به توسعه ترانزیت کالا در دست احداث داریم که از این رقم طی سالهای قبل ۳۶۶۸ کیلومتر آزادراه و ۱۸ هزار کیلومتر بزرگراه به بهره‌برداری رسیده و بقیه پروژه‌ها هم در دست اجرا یا مطالعه است.
 
کریدورهای ریلی
معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: در بخش ریلی هم ۱۰ هزار کیلومتر راه آهن در دست ساخت داریم که طی سالهای اخیر ۳۱۰۰ کیلومتر از آن به بهره برداری رسیده است.
معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: با جدیدیت بنا داریم ۹ کریدور ریلی شامل ۳مسیر شرقی – غربی و ۶مسیر شمالی- جنوبی ایجاد کنیم که مهمترین  آنها پروژه ریلی حد فاصل چابهار تا زاهدان تا قبل از پایان امسال به بهره برداری می‌رسد. در این مسیر بهره برداری از راه آهن زاهدان به خاش از سال ۱۴۰۱ و مسیر خاش به ایرانشهر با همکاری قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا(ص) از ماه قبل آغاز شده  است. زیرسازی ریلی مسیر ۴۸۰ کیلومتری ایرانشهر- نیک شهر چابهار هم به پایان رسیده و هفته قبل عملیات ریل گذاری این مسیر تمام شد و اکنون در حال تکمیل ایستگاه چابهار  و نیک شهر هستیم که بین ۲۵ تا ۳۰ درصد عملیات ساخت آنها باقی مانده  و ان‌شاءالله کل پروژه تا پایان امسال زیر بار ترانزیتی خواهد رفت.
این خط آهن جدید اتصال هند و پاکستان را به آسیای میانه و اروپا از خاک ایران میسر می کند.
در جبهه شمالی هم تملک ۱۶۲ کیلومتر از اراضی کشاورزی در مسیر راه آهن رشت به آستارا تمام شده و منتظر تصمیم شورای عالی امنیت ملی برای شروع سرمایه گذاری روسیه در این مسیر ریلی هستیم.
پروژه راه‌آهن رشت–آستارا به عنوان یک بخش حیاتی و حلقه نهایی کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال–جنوب (INSTC) شناخته می‌شود. این خط ریلی، نقش کلیدی در اتصال ترانزیتی ایران به منطقه قفقاز، روسیه، اسکاندیناوی و اروپا دارد.
اهداف کلان این پروژه فراتر از یک اتصال ریلی ساده است و اقتدار ترانزیتی ایران را در جنوب غربی آسیا تثبیت می کند.
بازوند گفت: روسیه برای تکمیل این خط‌آهن ۱۶۳ کیلومتری که از مناطق باتلاقی گیلان عبور می کند بالغ بر یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون یورو با سود ۳ درصد در نظر گرفته است تا خط آهن سراسری ایران ظرف ۳ سال آینده از سواحل دریای عمان و خلیج فارس به راه آهن جمهوری آذربایجان و در ادامه به شبکه ریلی روسیه متصل شود.
به گفته وی، شورای عالی امنیت ملی با در نظر گرفتن همه ابعاد این سرمایه گذاری باید تصمیم بگیرد که این پروژه با استفاده از سرمایه روسیه ظرف ۳ سال به قیمت ۲۰ درصد گرانتر تکمیل شود یا با استفاده از سرمایه‌گذاری داخلی ظرف ۲۲ سال آینده ۲۰ درصد ارزانتر باشد.
بازوند ادامه داد: همچنین قرار است مسیر جنوبی کریدور ریلی بین‌المللی تراسیکا را با عبور از سرخس و ادامه به سمت تهران تا میانه و تبریز ادامه دهیم.   
 
سایه سنگین جنگ بر کریدورهای ترانزیتی
امیر روشن‌بخش قنبری معاون سازمان توسعه تجارت ایران هم دیروز با اشاره به محاصره دریایی و تشدید تحریم های ترانزیتی ایران تاکید کرد که باید به سرعت کریدورهای جدید ترانزیتی را جایگزین کنیم.
قنبری به ایلنا گفت: بر اساس آمار گمرک در ۵ ماهه امسال حدوداً ۲۵ درصد تجارت ما هم در واردات و هم در صادرات افت داشته است.  
معاون سازمان توسعه تجارت ایران گفت: هزینه حمل در مسیرهای جاده‌ای به شدت افزایش پیدا کرده است و در برخی مبادی مرزی با ترافیک طولانی کامیون های ترانزیتی روبرو هستیم.
وی گفت: یکی از دلایل توقف کالاهای صادراتی در مرزها این است که پیش از این، از مرز بازرگان یا در مرزهای پاکستان کلاً در طول یک روز ۲۰۰ تا ۲۵۰ کامیون وارد کشور مقصد می‌شده،  اما در شرایط کنونی، به جای ۲۰۰ کامیون، ۱۲۰۰ کامیون در مرز وجود دارند که توان پذیرش این تعداد کامیون در مبادی مرزی وجود ندارد.
به گفته وی، بیشترین کالاهای ما قبلا از چین می‌آمد که به دلیل بسته شدن مسیر دریایی، تغییر جهت داده و از کریدوری جاده‌ای و ریلی که از چین به اروپا می‌رود به کشورمان حمل می‌شود.
 قنبری گفت: چاره‌ای جز تکمیل فوری مسیرهای جایگزین ریلی و جاده ای نداریم.